از شناخت خطاهای فکری تا ذهن‌آگاهی؛ نقشه راه مقابله با استرس شغلی ترسیم شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، دوره آموزشی تخصصی «مدیریت استرس؛ گامی برای آرامش و عملکرد بهتر در محیط کار و زندگی» با هدف ارتقای سلامت روان، تاب‌آوری فردی و بهبود کارایی شغلی، روز یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵ به‌صورت برخط (وبینار) برگزار شد. در این دوره که با تدریس لیلا تبریزی، دکترای تخصصی روانشناسی و با حضور جمعی از همکاران و پژوهشگران برگزار گردید، سرفصل‌های کاربردی و جامعی در حوزه شناخت و مهار تنش‌های محیطی و شغلی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. دکتر تبریزی در ابتدا به تبیین مفهوم استرس پرداخت و آن را واکنشی طبیعی از سوی ذهن و جسم در مواجهه با چالش‌ها و تهدیدها دانست؛ به‌ویژه در زمان‌هایی که فرد ارزیابی می‌کند توان مقابله کافی با موقعیت موجود را ندارد. وی در ادامه با تفکیک مفاهیم مرتبط، به بررسی تفاوت‌های استرس، نگرانی و اضطراب پرداخت و اشاره کرد:

  •  استرس: واکنشی موقعیت‌محور و معطوف به زمان حال است که می‌تواند کوتاه‌مدت یا مزمن، و مفید یا آسیب‌زا باشد.
  • نگرانی: مؤلفه‌ای شناختی و غالباً ناظر بر آینده است.
  • اضطراب: پاسخ و حالتی هیجانی، بدنی و فراگیر است که هرچند با استرس و نگرانی همپوشانی دارد، اما هویتی متمایز دارد.

مدرس دوره همچنین با استناد به «قانون یرکز–دادسون» (Yerkes–Dodson Law) توضیح داد که سطح بهینه‌ای از انگیختگی و استرس برای عملکرد حداکثری و ثمربخش در محیط کار ضروری است؛ بنابراین هدف، حذف کامل استرس نیست، بلکه حفظ آن در دامنه کارآمد و سازنده است. بخش پایانی این نشست آموزشی به راهکارهای عملی مدیریت و کاهش استرس اختصاص داشت. از جمله موارد کلیدیِ مطرح‌شده در این بخش می‌توان به شناخت و مهار خطاهای شناختی، تقویت خودکارآمدی و شبکه‌های حمایت اجتماعی، و به‌کارگیری مهارت‌های فردی نظیر تنفس عمیق شکمی، ذهن‌آگاهی (Mindfulness)، تمرینات ورزشی منظم و سبک تغذیه سالم اشاره کرد. این دوره آموزشی با پرسش و پاسخ همکاران و ارائه راهکارهای متناسب با فضای کار و زندگی به پایان رسید.